130 Yıl Önce İhmal Edilen İnek Sürüsünün Genetik Sırrı Ortaya Çıktı

130 Yıl Önce İhmal Edilen İnek Sürüsünün Genetik Sırrı Ortaya Çıktı

Fransa’ya bağlı Amsterdam Adası, 21 mil karelik alanı ve sert iklim koşullarıyla dikkat çeken bir yer. 130 yıl önce bu ıssız adada terk edilen inek sürüsü, zamanla 2 bin başa ulaşan bir popülasyon haline geldi. 2010 yılında, adadaki endemik Amsterdam albatrosu kuşlarının yaşam alanını koruma amacıyla tasfiye edilen bu sürüden, 1992 ve 2006 yıllarında toplanan 18 hayvana ait DNA örnekleri modern genetik laboratuvarlarında incelendi. Araştırma, sürünün hayatta kalma başarısının arkasındaki genetik çeşitliliği ve köken uyumunu gün yüzüne çıkardı.

Yapılan genetik analizler, sadece 5 kurucu hayvandan türeyen sürünün gen havuzunda iki ana köken bulunduğunu ortaya koydu. Sürünün genetik yapısının yaklaşık yüzde 75’i modern Jersey ırkıyla akrabalık gösteren Avrupa taurin ineklerine, yüzde 25’i ise sıcak iklimlere dayanıklı Hint zebu sığırlarına ait olduğu belirlendi. Uzmanlar, adaya bırakılan ilk 5 ineğin halihazırda melez bir soy oluşturduğunu ve bu durumun genetik çeşitliliği artırdığını vurguladı. Ayrıca, bu kurucu hayvanların seçildiği bölgelerin soğuk ve rüzgarlı iklimlere adapte olmuş olduğu tespit edildi; bu da Amsterdam Adası’nın zorlu coğrafi koşullarına uyum sağlama yeteneklerine katkıda bulundu.

Araştırmalar, popülasyon genetiğinde “darboğaz” olarak bilinen, az sayıda canlıdan oluşan topluluklarda ölümcül mutasyonların gelişme riskinin bu sürüde geçerli olmadığını göstermiştir. Bilim insanları, ilk aşamadaki hızlı nüfus artışının akraba evliliklerinden kaynaklanan genetik çeşitlilik kaybını önlediğini ve zararlı mutasyonların sürüde baskın hale gelmesine engel olduğunu raporladı. Tasfiye edilene kadar adadaki hayvanların olağanüstü bir sağlık düzeyine sahip olduğu kaydedildi.

Öte yandan, 2017 yılında yayımlanan ve bu hayvanların şartlar nedeniyle orijinal boyutlarının dörtte üçüne kadar küçüldüğünü öne süren eski bir çalışmanın sonuçları yeni verilerle temelsiz hale getirildi. İleri düzey genetik testler, sürünün kurucularının aslında daha önce de küçük boyutlu sığır ırkları arasından seçildiğini kanıtladı. Bu bulgular, adada terk edilen ineklerin gizemli hikayesini aydınlatmış oldu.

Author: Ece Aydın