İsrail’de Filistinli tutuklular için skandal karar: Cezaevlerinin çevresine timsah yerleştirilecek
İsrail basınında yer alan haberlere göre Çevre Koruma Bakanı Idit Silman, Nil timsahının yasal statüsünü “özel olarak yönetilen yabani hayvan” şeklinde değiştirdi.
Düzenleme, timsahların yalnızca eğitim ve araştırma amacıyla ruhsatlı hayvanat bahçeleri veya koruma alanlarında tutulmasına ilişkin mevcut sınırlamanın aşılmasının önünü açtı. Ancak karar, timsahların cezaevlerine yerleştirildiği veya projenin kesin olarak onaylandığı anlamına gelmiyor.
Ben-Gvir’in planına göre timsahların, cezaevlerinin çevresinde doğal bir güvenlik engeli olarak kullanılması amaçlanıyor. İsrail basını, uygulamanın ilk olarak ülkenin güneyindeki Ketziot Cezaevi’nde gündeme gelebileceğini yazdı.
Söz konusu cezaevinde ağırlıklı olarak İsrail’in “güvenlik tutuklusu” olarak sınıflandırdığı Filistinliler bulunuyor. Ben-Gvir’in öneriyi Aralık 2025’te İsrail Cezaevi Servisi Başkanı Kobi Yaakobi ile yaptığı görüşmede gündeme getirdiği bildirildi.
İsrail Cezaevi Servisi yetkilileri, planın uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla Ocak 2026’da ülkenin kuzeyindeki Hamat Gader timsah çiftliğini ziyaret etti.
Yetkililerin timsahların bakımı, taşınması ve kontrol altında tutulması konusunda bilgi aldığı, ancak incelemenin o aşamada “ön değerlendirme ve kavramsal çalışma” niteliğinde olduğu belirtildi.
HUKUKÇULAR VE ÇEVRE YETKİLİLERİNDEN TEPKİ
Silman’ın kararı, kendi bakanlığının hukuk danışmanı ile İsrail Doğa ve Parklar İdaresinin itirazlarına rağmen aldığı bildirildi.
Bakanlığın hukuk danışmanı Neta Drori, cezaevlerinde timsah kullanılmasının modern dönemde bilinen profesyonel bir örneğinin bulunmadığını ve böyle bir karar için yeterli bilimsel ve hukuki altyapının oluşturulmadığını belirtti.
Drori ayrıca İsrail Cezaevi Servisinin köpekli birimler konusunda deneyimli olmasının, tehlikeli yabani hayvanların bakımı için yeterli uzmanlığa sahip olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Hukukçular, planın yalnızca idari bir kararla değil, Meclis tarafından çıkarılacak bir yasayla düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.
Plana karşı çıkan isimler, düzenlemenin cezaevlerindeki gerçek sorunlara çözüm üretmek yerine siyasi gösteri amacı taşıdığını belirtti.
Eski İsrail hükümet sözcüsü Eylon Levy, ülkede mahkûmların cezaevlerinden kaçmasına ilişkin yaygın bir sorun bulunmadığını, asıl problemin tutuklu ve hükümlülerin yerleştirileceği hücre sayısının yetersizliği olduğunu söyledi.
İsrailli gazeteci Josh Breiner ise timsah planını Ben-Gvir’in başvurduğu “popülizmin seviyesini gösteren” bir girişim olarak nitelendirdi.
BEN-GVİR’İN POLİTİKALARI TARTIŞILIYOR
Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, göreve gelmesinin ardından Filistinli tutukluların cezaevi koşullarını ağırlaştıran uygulamalarıyla gündeme geldi.
Ben-Gvir döneminde Filistinli tutukluların işlettiği cezaevi fırınları kapatıldı, yiyecek ve diğer temel ihtiyaçlara ilişkin kısıtlamalar artırıldı. Ben-Gvir, söz konusu uygulamaları tutuklulara sağlandığını savunduğu “ayrıcalıkları” kaldırma politikası olarak tanımladı.
İsrailli insan hakları örgütü B’Tselem, Ocak 2026’da yayımladığı raporda İsrail cezaevlerinin Filistinliler için bir “işkence kampları ağı” olarak işlemeyi sürdürdüğünü savundu.
Raporda fiziksel ve psikolojik şiddet, kötü yaşam koşulları, yetersiz beslenme ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi gibi uygulamaların sistematik hale geldiği öne sürüldü.
İsrail Cezaevi Servisi ise suçlamaları reddederek cezaevlerinin yasalara uygun biçimde yönetildiğini, resmî kanallardan iletilen şikâyetlerin yetkili makamlar tarafından incelendiğini açıkladı.
