20 Mayıs 2026 tarihinde yayınlanan bir araştırma, Genel Sağlık-İş Sendikası tarafından gerçekleştirildi ve gece vardiyasının sağlık çalışanları üzerindeki etkilerini açık bir şekilde ortaya koydu. “Gece Vardiyası Sağlık Riskleri Alan Araştırması” adıyla yapılan bu çalışma, sağlık emekçilerinin yıllardır taşıdığı ağır yükü somut verilerle gözler önüne serdi. Araştırmaya katılan 552 Genel Sağlık-İş üyesi, gece vardiyasının sadece bir çalışma düzeni olmaktan öteye geçtiğini ve sağlık çalışanlarının fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan ciddi şekilde yıprandığını gösterdi.
Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların yaklaşık %90’ı ayda en az 5 gece vardiyası yaparken, her 4 kişiden 3’ü 24 saatlik nöbet sisteminde görev yapıyor. Bu durum, katılımcıların %94,9’unun kendisini “uyku borçlu” hissetmesine yol açtı. Gece vardiyasının yorgunluğun ötesinde bedensel sağlık üzerinde de olumsuz etkileri olduğu belirlendi; katılımcıların %93,4’ü sindirim problemleri yaşadığını ifade etti. Bunun yanı sıra, sağlık emekçileri yalnızca fiziksel yorgunlukla değil, aynı zamanda şiddet korkusuyla da mücadele etmek zorunda kalıyor. Araştırmaya katılanların %85,3’ü gece vardiyasındayken fiziksel şiddet açısından güvende hissetmiyor. Katılımcıların %92,2’si vardiya saatleri yüzünden aile ve sosyal etkinliklere katılamadığını belirtti.
Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, sağlık emekçilerinin yıllardır insanüstü bir tempoda çalıştığını vurguladı. “Gece vardiyası artık geçici bir yorgunluk değil, sürekli bir tükenmişlik yaratmaktadır. Uyku düzeni bozulan, dinlenemeyen ve sosyal yaşamdan kopan sağlık çalışanları ağır bir yük altında görev yapmaktadır,” dedi. Uğur, yorgunluğun hasta sağlığını da tehdit ettiğine dikkat çekerek, “Her üç sağlık çalışanından biri yorgunluk nedeniyle tıbbi hata yapma riskiyle karşı karşıya. Bu durum, yalnızca çalışanları değil, toplumsal sağlığı da tehlikeye atmaktadır,” şeklinde konuştu.
Uğur, gece çalışmasının normal mesai gibi değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Gece vardiyası sağlık emekçilerine uyku bozukluğu, kardiyovasküler rahatsızlıklar, kanser, diyabet, psikolojik yıpranma ve sosyal yaşam kaybı gibi birçok riski beraberinde getiriyor. Bu nedenle, gece vardiyası ücretleri artırılmalı, yıpranma payı genişletilmeli ve dinlenme alanları iyileştirilmelidir. Ayrıca, gece çalışma planlamaları iş barışını bozmayacak şekilde çalışanlarla iş birliği içerisinde hazırlanmalıdır. Genel Sağlık-İş olarak talebimiz; akşam 20.00 ile sabah 08.00 arasında gece çalışma ücretlerinin saatlik mesai ücretinin iki katı olarak ödenmesidir,” ifadelerini kullandı.
